Polskie Koleje Państwowe przygotowują program, który może zmienić krajobraz centrów wielu miast: dworcowe działki, do tej pory kojarzone wyłącznie z podróżą pociągiem, mają stać się wielofunkcyjnymi hubami usługowymi dla pasażerów i kierowców. Spółka chce w ten sposób wzmocnić przychody z nieruchomości i dostosować się do trendów mobilności opartych na usługach „ostatniej mili” oraz rosnącej popularności elektromobilności.
Dworce jako nowe centra miejskich usług
Według szacunków rynku nieruchomości PKP dysponuje ponad 90 tysiącami hektarów gruntów oraz blisko dwoma tysiącami budynków dworcowych. Zaledwie część tej powierzchni pracuje obecnie komercyjnie, dlatego w strategii na lata 2026–2030 zaplanowano jej znacznie intensywniejsze wykorzystanie. W projektach znalazły się samoobsługowe myjnie samochodowe, parkingi typu park-and-ride, stacje ładowania aut elektrycznych oraz punkty usługowe tworzone w formule „mixed-use”. Dzięki temu wizyta na dworcu ma przestać ograniczać się do kupna biletu – kierowca będzie mógł zostawić auto, naładować baterię, posilić się i umyć samochód w jednym miejscu.
Takie podejście wpisuje się w światowy trend reintegracji węzłów transportowych z tkanką miejską. W Niemczech Deutsche Bahn przebudowuje dworce na centra handlowo-kulturalne, a francuska SNCF realizuje projekty „Gares & Connexions”, w ramach których przy dworcach powstają biura coworkingowe i strefy rekreacji. PKP, korzystając z doświadczeń zagranicznych, podkreśla, że nowa oferta będzie tworzona zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju – planowane myjnie mają wykorzystywać zamknięty obieg wody oraz instalacje fotowoltaiczne.
PKP Mobility – ukłon w stronę kierowców i elektromobilności
Za obsługę projektów skierowanych do użytkowników samochodów odpowiada submarka PKP Mobility. Obecnie pod jej szyldem działa ponad 7 tysięcy miejsc parkingowych w 24 lokalizacjach, a także kilkadziesiąt punktów ładowania pojazdów elektrycznych. Do 2030 r. spółka planuje potroić liczbę ładowarek i wybudować pierwsze pilotażowe myjnie w największych aglomeracjach, m.in. w Warszawie, Krakowie i Gdańsku. Harmonogram zakłada, że projekty koncepcyjne zakończą się w 2026 r., a pierwsze inwestycje komercyjne ruszą rok później.
Impulsem do rozwoju infrastruktury dla aut elektrycznych są rosnące statystyki rejestracji: według danych Polskiego Stowarzyszenia Paliw Alternatywnych po polskich drogach jeździ już ponad 50 tys. w pełni elektrycznych samochodów osobowych, a prognozy mówią o nawet czterokrotnym wzroście do końca dekady. Dworce, z uwagi na swoje centralne położenie i łatwy dostęp do sieci energetycznej, mogą stać się naturalnymi punktami ładowania w miastach. PKP deklaruje, że ładowarki będą zasilane zieloną energią, częściowo produkowaną na dachach dworców.
WARS – od wagonu restauracyjnego do operatora hotelowego
Drugim filarem dywersyfikacji przychodów ma być rozwinięcie działalności spółki WARS. Firma znana dotąd głównie z serwowania posiłków w wagonach restauracyjnych już kilkanaście miesięcy temu uruchomiła pierwsze stacjonarne lokale gastronomiczne i serwis vendingowy. Kolejnym krokiem będzie wejście na rynek hotelowy i konferencyjny. Debiutancki obiekt ma powstać w centrum Warszawy – w pobliżu kluczowego dworca – z planowanym otwarciem w drugiej połowie dekady.
Dla WARS-u to naturalna ewolucja modelu biznesowego. Poza gastronomią na torach spółka zajmuje się dziś m.in. cateringiem eventowym oraz utrzymaniem czystości składów, dzięki czemu posiada know-how z zakresu logistyki, obsługi klienta i zarządzania personelem. Wejście w hotelarstwo pozwoli wykorzystać te kompetencje, a jednocześnie wzmocni markę kojarzoną z podróżą i dobrą kuchnią. Jednym z wyróżników obiektów ma być integracja z usługami kolejowymi – planowane są pakiety łączące nocleg z biletem kolejowym oraz opcją postoju pojazdu w ramach PKP Mobility.
Monetyzacja zasobów a stabilność finansowa kolei
Przychody nieruchomościowe są w krajowych spółkach kolejowych wciąż stosunkowo niskim komponentem budżetu – w przypadku PKP udział ten wynosi około 15 proc. całości wpływów. W Europie Zachodniej wskaźnik ten sięga nawet 30 proc.; dobrym przykładem jest austriacki ÖBB, który od lat rozwija sieć centrów biurowych przy dworcach. Zwiększenie dochodów pozabilansowych ma ograniczyć zależność polskiej kolei od dotacji publicznych i poprawić jej zdolność inwestycyjną, zwłaszcza w obszarze infrastruktury torowej.
Eksperci branżowi zwracają uwagę, że otwarcie na usługi dla kierowców może również zbudować pomost pomiędzy transportem drogowym a kolejowym, co jest jednym z priorytetów polityki mobilności Unii Europejskiej. Dobrze zaprojektowane parkingi typu park-and-ride ułatwiają rezygnację z samochodu na dalszą część podróży, a dostępność serwisów dodatkowych – jak myjnia czy ładowarka – zwiększa atrakcyjność zostawienia auta w pobliżu stacji. Wspólna oferta PKP Mobility i WARS ma szansę stworzyć nowy standard obsługi podróżnych, w którym stacja kolejowa pełni rolę węzła komunikacyjnego, usługowego i hotelowego jednocześnie.