Od 19 lutego 2026 r. kierowcy poruszający się po polskich drogach mogą spotkać zupełnie nowe oznakowanie: tablicę F-23, określaną jako „środkowy pas wielofunkcyjny”. Zmiana została wprowadzona rozporządzeniem podpisanym 1 stycznia 2026 r. przez ministrów infrastruktury oraz spraw wewnętrznych i administracji, opublikowanym w Dzienniku Ustaw z 4 lutego 2026 r. (poz. 133). Wprowadzenie F-23 ma uporządkować zasady korzystania z centralnej części jezdni w obszarze zabudowanym, poprawiając płynność ruchu i ograniczając liczbę kolizji związanych ze skrętami w lewo i wjazdami z dróg podporządkowanych.

Nowe ramy prawne i cel zmian

Rozporządzenie nowelizujące przepisy o znakach i sygnałach drogowych rozszerzyło załącznik dotyczący tablic informacyjnych o symbol F-23. Reguły obowiązują od 19 lutego 2026 r., a organami odpowiedzialnymi za ich wdrożenie są zarządcy dróg gminnych, powiatowych, wojewódzkich i krajowych. Legislatorzy wskazali dwa główne powody wprowadzenia znaku: ujednolicenie krajowego systemu z rozwiązaniami od lat funkcjonującymi w innych państwach Europy oraz stworzenie bezpiecznej „strefy buforowej” dla pojazdów skręcających w lewo lub włączających się do ruchu.

Czym jest środkowy pas wielofunkcyjny

Pas wielofunkcyjny to wyodrębniona centralna część jezdni, oddzielona od pasów podstawowych liniami krawędziowymi oraz strzałkami kierunkowymi. Projektuje się go wyłącznie na prostych odcinkach pomiędzy skrzyżowaniami, w terenie zabudowanym. Jego zadaniem jest:

• umożliwienie kierowcom wcześniejszego zajęcia miejsca do skrętu w lewo bez blokowania lewego pasa ruchu,

• stworzenie bezpiecznej „zatoki” dla pojazdów włączających się z dróg podporządkowanych lub z posesji,

• fizyczne rozdzielenie przeciwległych kierunków ruchu, co ogranicza ryzyko czołowych zderzeń.

Jak interpretować znak F-23 w praktyce

Po minięciu tablicy F-23 obowiązują trzy podstawowe zasady. Po pierwsze, centralnego pasa nie wolno używać do wyprzedzania; służy on wyłącznie do manewru skrętu lub włączenia się do ruchu. Po drugie, pojazd może przebywać na pasie wielofunkcyjnym tylko tak długo, jak jest to konieczne do wykonania manewru – nie jest to dodatkowy pas do jazdy na wprost. Po trzecie, kierujący zmieniający pas zobowiązani są do zachowania szczególnej ostrożności, gdyż z pasa mogą jednocześnie korzystać pojazdy z obu kierunków. W praktyce oznacza to konieczność obserwacji lusterek oraz zwrócenia uwagi na oznakowanie poziome: strzałki wskazują dopuszczalny kierunek opuszczenia pasa.

Wpływ na bezpieczeństwo i płynność ruchu

Doświadczenia z krajów, które od lat stosują pasy wielofunkcyjne – m.in. z Niemiec, Holandii i Stanów Zjednoczonych – pokazują spadek liczby wypadków typu „skręt w lewo” nawet o kilkadziesiąt procent. Ponadto usprawniona zostaje przepustowość, ponieważ pojazdy przygotowujące się do manewru nie blokują pasów głównych. W polskich realiach może to przynieść szczególne korzyści na ulicach obsługujących liczne zjazdy do osiedli, stacji paliw czy centrów handlowych, gdzie często tworzą się zatory spowodowane koniecznością oczekiwania na możliwość skrętu.

Wyzwania wdrożeniowe i znaczenie edukacji kierowców

Sukces nowego rozwiązania zależy nie tylko od prawidłowego oznakowania, lecz także od świadomości użytkowników dróg. Inspekcje drogowe i policja już zapowiadają kampanie informacyjne, a ośrodki szkolenia kierowców wprowadzają zagadnienie F-23 do programów kursów. W początkowym okresie kluczowe będzie egzekwowanie zakazu wyprzedzania na odcinkach oznaczonych nową tablicą oraz eliminowanie nieprawidłowego parkowania na pasie wielofunkcyjnym, co mogłoby zagrozić jego funkcjonalności. Zdaniem ekspertów najlepsze efekty przyniosą zintegrowane działania: czytelne oznakowanie poziome, spójna sygnalizacja pionowa i konsekwentne działania edukacyjne.

Perspektywa rozwoju infrastruktury

Zarządcy dróg planują stopniową rozbudowę sieci pasów wielofunkcyjnych, zwłaszcza w miastach średniej wielkości, gdzie natężenie ruchu lokalnego dynamicznie rośnie, lecz pełna rozbudowa skrzyżowań wielopoziomowych byłaby nieuzasadniona ekonomicznie. Analitycy rynku drogowego wskazują, że wprowadzenie F-23 wpisuje się w szerszy trend inteligentnego wykorzystania istniejącej infrastruktury – zamiast kosztownych inwestycji tunelowych czy estakad, stawia się na rozwiązania organizacyjne, które można wdrożyć relatywnie szybko i przy ograniczonych nakładach finansowych, a jednocześnie zauważalnie podnoszące poziom bezpieczeństwa wszystkich użytkowników dróg.