Czwartkowy poranek 3 marca 2026 r. wystarczył, aby zmaterializowały się obawy związane z nowymi przepisami o nadmiernej prędkości. Już w pierwszej dobie po rozszerzeniu uprawnienia policji do zatrzymywania prawa jazdy na drogach jednojezdniowych poza terenem zabudowanym dokumenty straciło dwóch kierowców zatrzymanych w województwie podkarpackim. Zgodnie ze znowelizowaną ustawą kierowca, który pędzi o co najmniej 51 km/h szybciej od limitu na takiej trasie, będzie musiał pożegnać się z prawem jazdy na trzy miesiące, otrzyma mandat i solidną porcję punktów karnych. W praktyce oznacza to, że znak D-43 (koniec obszaru zabudowanego) nie jest już przepustką do bezkarnej jazdy z prędkościami autostradowymi.
• Data wejścia w życie: 3 marca 2026 r. • Zakres: drogi jednojezdniowe dwukierunkowe poza obszarem zabudowanym • Sankcja: zatrzymanie prawa jazdy na 3 miesiące przy przekroczeniu ≥ 51 km/h • Wyłączenia: autostrady, drogi ekspresowe dwujezdniowe oraz inne drogi dwujezdniowe • Cel regulacji: ograniczenie wypadków na trasach, na których dochodzi do około 80% wszystkich zdarzeń śmiertelnych w Polsce
Nowe uprawnienia policji na drogach jednojezdniowych
Dotychczas czasowe zatrzymanie prawa jazdy było zarezerwowane głównie dla wykroczeń popełnianych na obszarze zabudowanym. Legislatorzy zdecydowali się jednak rozciągnąć sankcję również na drogi jednojezdniowe dwukierunkowe poza miastami, bo to właśnie tam dochodzi do największej liczby tragicznych zdarzeń. Podstawa prawna znajduje się w art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami po nowelizacji z września 2025 r. Przekroczenie o 51 km/h i więcej będzie skutkowało zatrzymaniem dokumentu przez funkcjonariusza, a następnie decyzją administracyjną starosty o wykluczeniu kierowcy z ruchu na trzy miesiące. Jeżeli w tym okresie osoba nadal usiądzie za kierownicą, sankcja automatycznie wydłuży się do sześciu miesięcy, a przy kolejnym naruszeniu starosta cofnie uprawnienia w całości i kierowca będzie musiał ponownie zdać egzamin.
Dlaczego priorytetem stały się zwykłe drogi poza miastem
Z danych Komendy Głównej Policji wynika, że w 2024 r. na jednojezdniowych trasach dwukierunkowych odnotowano 17 104 wypadki, co stanowiło blisko 80% wszystkich zdarzeń drogowych w kraju. Na tych samych odcinkach zginęło 1 636 osób – 86% wszystkich ofiar śmiertelnych. Analizy Instytutu Transportu Samochodowego pokazują, że głównym czynnikiem ryzyka jest nadmierna prędkość w połączeniu z czołowymi zderzeniami i wyjazdami z drogi. Europejska Rada Bezpieczeństwa Transportu klasyfikuje polskie drogi wiejskie jako jedne z najbardziej niebezpiecznych w Unii Europejskiej, a wskaźnik ofiar śmiertelnych na milion mieszkańców (66) wciąż wyraźnie przekracza średnią unijną (46). Rozszerzenie kary administracyjnej ma zatem wprost uderzyć w kierowców, którzy dopuszczają się najgroźniejszych wykroczeń na odcinkach statystycznie najbardziej ryzykownych.
Pierwsze decyzje o zatrzymaniu prawa jazdy – przebieg interwencji
Przykłady z 3 marca 2026 r. dobrze ilustrują tryb działania nowych przepisów. O godzinie 8.07 patrol z Ropczyc namierzył kierującego Audi jadącego 122 km/h w strefie ograniczenia do 70 km/h. Różnica 52 km/h oznaczała jednocześnie 1 500 zł mandatu i 13 punktów karnych. Dokument prawa jazdy został zatrzymany na miejscu, a informacja trafiła do starosty. Z kolei po południu, na granicy województw podkarpackiego i lubelskiego, wideorejestrator drogówki zarejestrował Forda pędzącego 157 km/h na odcinku z limitem 90 km/h (67 km/h więcej). W tym przypadku mandat wyniósł 2 000 zł, a kierowca zapisał na swoim koncie 14 punktów karnych. Oba zdarzenia potwierdzają, że policja bezzwłocznie sięga po najsurowsze środki, a kontrole są planowane na trasach o podwyższonym ryzyku.
Taryfikator 2026 – mandaty i punkty karne za przekroczenie prędkości
Aktualny cennik za zbyt szybką jazdę wygląda następująco: – do 10 km/h: 50 zł + 1 pkt karny – 11–15 km/h: 100 zł + 2 pkt karne – 16–20 km/h: 200 zł + 3 pkt karne – 21–25 km/h: 300 zł + 5 pkt karnych – 26–30 km/h: 400 zł + 7 pkt karnych – 31–40 km/h: 800 zł (1 600 zł przy recydywie) + 9 pkt karnych – 41–50 km/h: 1 000 zł (2 000 zł) + 11 pkt karnych – 51–60 km/h: 1 500 zł (3 000 zł) + 13 pkt karnych – 61–70 km/h: 2 000 zł (4 000 zł) + 14 pkt karnych – powyżej 71 km/h: 2 500 zł (5 000 zł) + 15 pkt karnych. Recydywa definiowana jest jako drugie analogiczne naruszenie w ciągu 24 miesięcy. Po przekroczeniu progu 24 punktów kierowca kierowany jest na ponowny egzamin sprawdzający kwalifikacje.
Co dalej z bezpieczeństwem na polskich drogach
Ministerstwo Infrastruktury zapowiada, że restrykcja dotycząca jednojezdniowych tras dwukierunkowych to dopiero pierwszy krok. W planach jest zniesienie tolerancji 10 km/h przy pomiarach odcinkowych oraz wprowadzenie obowiązkowego asystenta prędkości w nowo rejestrowanych samochodach, zgodnie z rozporządzeniem UE 2019/2144. Policja i Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad pracują także nad mapą ryzyka, która pomoże precyzyjniej planować kontrole. Eksperci zgodnie podkreślają, że bez względu na wysokość kar kluczowe pozostają kultura jazdy i świadomość, że kilka minut zysku nie jest warte ryzyka utraty życia lub zdrowia.
