Gwałtowny powrót zimy potrafi sparaliżować nawet największe miasta: z ulic znikają samochody, a w stacjach kontroli pojazdów ustawia się kolejka do wymiany opon. Mimo że większość kierowców na bieżąco komentuje tempo pracy pługopiaskarek, niewielu wie, jakie prawa przysługują im, gdy niedostatecznie odśnieżona jezdnia prowadzi do uszkodzenia pojazdu. Poniższy poradnik wyjaśnia procedurę dochodzenia roszczeń, wskazuje organy odpowiedzialne za zimowe utrzymanie dróg oraz rozwiewa wątpliwości dotyczące wpływu opon na wypłatę odszkodowania.
Na potrzeby artykułu przeanalizowano aktualne regulacje kodeksu cywilnego, ustawę o drogach publicznych, wytyczne Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, a także orzecznictwo sądów powszechnych. Dzięki temu otrzymujesz kompleksowy przewodnik, który pozwoli Ci zachować spokój i skutecznie walczyć o rekompensatę, jeśli zimowe warunki spłatały Ci przykrą niespodziankę.
Pierwsze kroki po kolizji na zaśnieżonej nawierzchni
Bezpieczeństwo jest priorytetem: wyłącz silnik, włącz światła awaryjne, ustaw trójkąt ostrzegawczy i upewnij się, że nikt nie odniósł obrażeń. Jeżeli są ranni, wezwij pogotowie. Następnie powiadom policję — funkcjonariusze przygotują notatkę urzędową, w której powinna znaleźć się informacja, że przyczyną zdarzenia był stan drogi, a nie wyłącznie manewry kierowcy. Zadbaj o dokumentację fotograficzną: zrób zdjęcia uszkodzeń auta, śladów opon i ogólnego stanu nawierzchni (głębokość kolein, ilość śniegu czy lodu). Im więcej dowodów zbierzesz na miejscu, tym silniejsza będzie Twoja pozycja w sporze z ubezpieczycielem.
Ustalenie właściwego zarządcy i podstawa prawna roszczenia
W Polsce sieć drogowa jest zarządzana wielopoziomowo. Zgodnie z ustawą o drogach publicznych:
• za autostrady, drogi ekspresowe i krajowe odpowiada Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad;
• drogi wojewódzkie nadzorują zarządy województw;
• drogi powiatowe pozostają w gestii zarządów powiatów;
• drogi gminne utrzymują wójtowie, burmistrzowie lub prezydenci miast.
Odpowiadają oni na zasadzie winy uregulowanej w art. 415 kodeksu cywilnego: kto zaniechał prawidłowego utrzymania drogi, naprawia wyrządzoną szkodę. Każdy zarządca musi posiadać polisę OC, z której wypłacane są odszkodowania.
Ścieżka dochodzenia odszkodowania krok po kroku
1. Złóż pisemne zgłoszenie do zarządcy drogi, opisując zdarzenie, zakres szkody i załączając wstępną dokumentację zdjęciową. Poproś o wskazanie numeru polisy OC i danych ubezpieczyciela.
2. Po otrzymaniu tych informacji zgłoś roszczenie bezpośrednio do ubezpieczyciela, dołączając kopię notatki policyjnej, zdjęcia, ewentualne nagrania z wideorejestratora oraz kosztorys naprawy.
3. Ubezpieczyciel zwykle wysyła rzeczoznawcę; bądź obecny przy oględzinach, aby wskazać wszystkie uszkodzenia.
4. Jeśli świadczenie zostanie zaniżone lub odmówione, możesz skorzystać z odwołania, złożyć skargę do Rzecznika Finansowego lub skierować sprawę do sądu — termin przedawnienia wynosi trzy lata od daty kolizji.
Opony letnie zimą – czy naprawdę przekreślają odszkodowanie?
W przeciwieństwie do wielu krajów europejskich, Polska nie wprowadziła ustawowego obowiązku jazdy na oponach zimowych. Towarzystwa ubezpieczeniowe czasem próbują obniżyć wypłatę, powołując się na brak „zimówek”, jednak zgodnie z orzecznictwem to one muszą udowodnić, że niewłaściwe ogumienie było bezpośrednią i wyłączną przyczyną szkody. Jeśli to zaniedbane odśnieżanie stworzyło niebezpieczne warunki, odpowiedzialność nadal spoczywa na zarządcy drogi. Warto więc zachować faktury za zakup opon i dokumentować ich stan — w razie sporu będą dodatkowym argumentem, że kierowca zachował należytą staranność.
Jak zwiększyć swoje szanse w sporze z ubezpieczycielem
Przestrzegaj prędkości dostosowanej do warunków, kompletuj dowody już na miejscu zdarzenia i nie czekaj z korespondencją do zarządcy — bierność często oznacza wydłużenie postępowania. Rozważ także zlecenie prywatnej ekspertyzy rzeczoznawcy: koszt kilkuset złotych może przełożyć się na kilka tysięcy oszczędzonych w przyszłym sporze. Jeżeli sprawa trafi do sądu, silny materiał dowodowy oraz opinia niezależnego biegłego znacząco zwiększają prawdopodobieństwo uzyskania pełnej rekompensaty.
