Trasa ekspresowa S10, planowana jako prawie 460-kilometrowy korytarz łączący Szczecin z przyszłą Obwodnicą Aglomeracji Warszawskiej, staje się jednym z najważniejszych przedsięwzięć drogowych w Polsce. Najnowszym krokiem w jej rozbudowie jest złożenie wniosku o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej dla fragmentu Szczecin Kijewo – Szczecin Zdunowo. Procedura ta otwiera drogę do rozpoczęcia prac budowlanych i pozwala przyspieszyć wyprowadzenie ruchu tranzytowego z południowo-wschodnich dzielnic Szczecina.

Rola korytarza S10 w ogólnopolskiej i europejskiej sieci transportowej

S10 połączy port w Szczecinie z centralną Polską, krzyżując się po drodze z autostradą A6, ekspresówką S11 w rejonie Piły, autostradą A1 koło Torunia i planowaną S50 tworzącą wielką obwodnicę Warszawy. Dzięki temu uzyska status osi północno-zachód – centrum, komplementarnej wobec istniejącej relacji A2 i S8. Trasa zostanie włączona do sieci bazowej TEN-T, co ułatwia pozyskiwanie środków unijnych oraz stawia wysokie wymagania w zakresie przepustowości, bezpieczeństwa i ochrony środowiska. Według analiz Krajowego Programu Kolejowego i Krajowego Programu Budowy Dróg zwiększenie przepływu towarów z portów Pomorza Zachodniego do centralnej Polski może przynieść nawet kilkuprocentowy wzrost udziału transportu morskiego w polskim eksporcie.

Znaczenie korytarza rośnie również z punktu widzenia logistyki wojskowej NATO. Stałe połączenie ekspresowe między portem w Szczecinie a węzłami komunikacyjnymi Mazowsza ułatwi szybkie przerzuty sprzętu wojskowego na wschód kraju, co zostało wskazane w analizach bezpieczeństwa prowadzonych dla Ministerstwa Infrastruktury i MON.

Budowa na Pomorzu Zachodnim: odcinek Szczecin Kijewo – Szczecin Zdunowo

Fragment liczący 4,4 km omija od północy osiedle Płonia. Kontrakt o wartości 204 mln zł przewiduje budowę dwóch węzłów (Szczecin Płonia i Szczecin Zdunowo), mostu nad rzeką Płonia oraz dwóch górnych przejść dla zwierząt. Inwestor, Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, wybrał rozwiązanie typu „projektuj i buduj”. Wykonawca przygotował dokumentację projektową w ciągu dziesięciu miesięcy, a po wydaniu decyzji ZRID rozpocznie prace w terenie, planowane na trzeci kwartał przyszłego roku. Harmonogram zakłada zakończenie robót z końcem 2028 r., z przerwami zimowymi od połowy grudnia do połowy marca.

Kluczowym elementem technicznym jest węzeł Kijewo, gdzie S10 wpięta zostanie bezpośrednio w autostradę A6. Uspójnienie przekrojów obu tras wyeliminuje wąskie gardło istniejącej A6 oraz przeniesie ruch ciężki poza gęsto zabudowane rejony Płoni. Dzięki temu liczba pojazdów na ulicach lokalnych może spaść nawet o 40%, co przewiduje raport oddziaływania na ruch przygotowany przez Biuro Planowania Rozwoju Sieci Drogowej.

Postępy na pozostałych fragmentach pomiędzy Szczecinem a Warszawą

Na liczącym ok. 100 km odcinku Szczecin – Wałcz wszystkie podzadania są już na etapie wniosków o ZRID lub oczekiwania na pozwolenia wodnoprawne. Dalej, w województwie wielkopolskim, fragment Wałcz – Piła (ok. 45 km) realizowany jest w formule partnerstwa publiczno-prywatnego; podpisano umowę koncesyjną i trwają badania podłoża. Dla odcinka Piła – Bydgoszcz (ok. 80 km) ogłoszono przetarg na wybór projektanta, a równolegle prowadzone są konsultacje społeczne w sprawie przebiegu koło Nakła nad Notecią. Bydgoszcz – Toruń (50 km) posiada decyzję środowiskową, natomiast Toruń – Włocławek, Włocławek – Płock i Płock – OAW są na etapie studium techniczno-ekonomiczno-środowiskowego.

Łącznie na trasie powstanie około dziewięćdziesiąt obiektów mostowych, blisko dwieście przepustów ekologicznych i kilkanaście Miejsc Obsługi Podróżnych. Większość zadań finansowana będzie z budżetu państwa oraz środków unijnych w nowej perspektywie 2021-2027, ze wsparciem mechanizmu CEF-2. GDDKiA utrzymuje, że pełne domknięcie korytarza Szczecin-Warszawa powinno nastąpić przed końcem dekady.

Standardy techniczne i ochrona środowiska

Docelowo S10 zostanie zbudowana w przekroju 2 × 2 pasy ruchu z rezerwą pod trzeci pas w rejonach aglomeracyjnych. Nawierzchnia z mieszanki SMA o zwiększonej żywotności, tablice zmiennej treści oraz pętle indukcyjne zapewnią implementację systemu ITS umożliwiającego dynamiczne zarządzanie ruchem. Na odcinku szczecińskim przewidziano ekranowanie akustyczne o łącznej długości ponad 3 km oraz nowoczesne oświetlenie LED sterowane czujnikami natężenia ruchu.

Wzdłuż trasy powstaną liczne przejścia dla zwierząt wielko- i średniogabarytowych oraz płotki naprowadzające drobną faunę. Wszystkie obiekty hydrotechniczne wyposażone zostaną w systemy oczyszczania wód opadowych spełniające normy Dyrektywy Wodnej UE. Analizy emisji CO₂ wskazały, że dzięki zmniejszeniu liczby postojów w korkach i skróceniu czasu przejazdu między Szczecinem a Warszawą o około godzinę, uda się ograniczyć roczną emisję o ponad 30 tys. ton dwutlenku węgla.

Perspektywa finansowania i harmonogram realizacji

Całkowity koszt budowy korytarza S10 szacowany jest na 25-30 mld zł w cenach bieżących. Główne źródła finansowania obejmują Krajowy Fundusz Drogowy, środki unijne z CEF-2 i Funduszu Spójności, a także prywatny kapitał w modelu PPP na wybranych odcinkach. Ministerstwo Infrastruktury przewiduje kulminację prac w latach 2026-2028, gdy jednocześnie realizowanych będzie ponad 300 km drogi. Pełne otwarcie korytarza ma nastąpić najpóźniej w 2030 r., co wpisuje się w zobowiązania rządu do domknięcia sieci dróg ekspresowych o podstawowym przebiegu do końca bieżącej dekady.