Od 3 września 2026 r. kierowca początkujący ze skalpelem 0,0 ‰ alkoholu i widmem pięciu lat bez uprawnień

Polski kodeks drogowy czeka we wrześniu 2026 r. największa od lat korekta ukierunkowana na bezpieczeństwo. W życie wejdą przepisy ustawy z 17 października 2025 r. (Dz.U. 2025, poz. xxx) uzupełnione dwiema nowelizacjami, które tworzą nowy model szkolenia, nadzoru i sankcji dla świeżo upieczonych posiadaczy prawa jazdy. Najważniejsze zmiany to dwu- lub trzyletni okres próbny, absolutny zakaz alkoholu, bardziej elastyczny system punktów karnych oraz pięcioletnie cofnięcie wszystkich kategorii za prowadzenie auta przy administracyjnym zatrzymaniu dokumentu.

Okres próbny dla nowych kierowców

• Każdy, kto zda egzamin kategorii B od 3 września 2026 r., wchodzi w obowiązkowy okres próbny. • Osoby pełnoletnie: 24 miesiące od dnia uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu państwowego (data wydania elektronicznego prawa jazdy). • 17-latkowie: 36 miesięcy, jednak nie dłużej niż do 20. urodzin. • Wyłączenie: kandydaci, którzy uzyskali uprawnienia przed 3 września 2026 r., pozostają przy dotychczasowych zasadach.

W czasie okresu próbnego obowiązuje wymóg odbycia krótkiego (min. 1 h) szkolenia z technik awaryjnych w ośrodku doskonalenia jazdy – należy je ukończyć pomiędzy 4. a 8. miesiącem od dnia zdobycia uprawnień. Opłata ustawowa została ograniczona do maks. 500 zł, by nie obciążać finansowo młodych kierowców.

Absolutny zakaz alkoholu i dodatkowe wymogi dla młodych

• W okresie próbnym limit wynosi dokładnie 0,0‰ alkoholu we krwi i 0,0 mg/dm³ w wydychanym powietrzu. • Dla pozostałych kierowców pozostaje dotychczasowy próg 0,2‰ (stan po użyciu) oraz 0,5‰ (stan nietrzeźwości). • 17-latek do ukończenia 18. roku życia może prowadzić wyłącznie na terenie RP i tylko w obecności opiekuna:   – co najmniej 25 lat,   – prawo jazdy kat. B od minimum 5 lat,   – siedzącego na przednim fotelu i pozostającego w stanie trzeźwości. • Do osiągnięcia pełnoletności obowiązuje zakaz zarobkowego przewozu osób lub rzeczy (taksówka, kurier, car-sharing).

Nowa logika naliczania punktów karnych

• Przekroczenie 12 punktów w czasie okresu próbnego nie skutkuje już automatyczną utratą dokumentu. Kierowca ma 12 miesięcy na zaliczenie szkolenia „Zagrożenia w ruchu drogowym” (min. 1 h, koszt do 500 zł). • Osiągnięcie 20 punktów w pierwszym roku od daty wydania prawa jazdy powoduje cofnięcie uprawnień przez starostę; powrót możliwy dopiero po ponownym egzaminie teoretycznym i praktycznym. • Dzięki temu modelowi ustawodawca chce dać początkującym szansę naprawy błędów przy jednoczesnym szybkim eliminowaniu najbardziej ryzykownych kierowców.

Wydłużenie okresu próbnego i cofnięcie uprawnień

• Jeżeli w czasie okresu próbnego zapadną dwie prawomocne decyzje za wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu (np. przekroczenie prędkości o > 50 km/h, nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu, jazda pod wpływem alkoholu), okres próbny wydłuża się o kolejne 24 miesiące. • Trzy takie wykroczenia lub jedno przestępstwo drogowe (np. katastrofa w ruchu lądowym, prowadzenie w stanie nietrzeźwości powyżej 0,5‰) skutkują cofnięciem dokumentu i koniecznością zdawania egzaminu od podstaw. • Naruszenie 0,0‰ w okresie próbnym traktowane jest jako poważne wykroczenie i może uruchomić procedurę cofnięcia jeszcze przed przekroczeniem punktów karnych.

Pięcioletnia sankcja za jazdę mimo zatrzymania prawa jazdy

• Od 3 września 2026 r. stwierdzenie prowadzenia pojazdu w czasie administracyjnego zatrzymania prawa jazdy (art. 102 ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym) pociąga obligatoryjne cofnięcie wszystkich kategorii na 5 lat. • Okres liczony jest od dnia ujawnienia wykroczenia; po jego upływie kandydat musi ponownie spełnić cały proces szkolenia i egzaminów państwowych. • Sankcja dotyczy w szczególności zatrzymań 3-miesięcznych za jazdę 50 km/h ponad limit w terenie zabudowanym lub za przewóz osób ponad dopuszczalną liczbę.

Zatrzymanie administracyjne a sądowy zakaz – kluczowe różnice

• Zatrzymanie administracyjne: decyzja starosty, maksymalnie 3 miesiące (przed zmianą prawa), brak wpisu w Rejestr Karny; od września 2026 r. złamanie zakazu skutkuje 5-letnim cofnięciem uprawnień. • Zakaz sądowy: orzekany przez sąd karny, od 6 miesięcy do 15 lat, wpis do KRK; prowadzenie pojazdu w tym czasie jest przestępstwem z art. 244 kk i grozi do 5 lat pozbawienia wolności. • Dzięki rozdzieleniu reżimów prawnych ustawodawca wzmacnia system administracyjny bez dublowania kar karnych, jednocześnie zwiększając presję na respektowanie tymczasowych zatrzymań prawa jazdy.