Polsce brakuje 150 km autostrad. Potem zacznie się wielkie poszerzanie

W ciągu ostatnich dwóch dekad polska sieć autostrad i dróg ekspresowych rosła szybciej niż w jakimkolwiek innym państwie Unii Europejskiej. Według danych Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) kierowcy mają dziś do dyspozycji 5 593,2 km tras szybkiego ruchu, z czego 1 950 km stanowią autostrady, a 3 643,2 km – drogi ekspresowe.

Rządowy program „Autostrady i drogi ekspresowe do 2030 r.” przewiduje, że sieć autostrad wydłuży się do 2 100 km, a łączna długość infrastruktury wysokich prędkości osiągnie około 7 900 km. Dla porównania, w 2004 r., tuż po akcesji do UE, Polska dysponowała zaledwie 720 km dróg szybkiego ruchu – postęp jest więc ponad siedmiokrotny i w dużej mierze sfinansowany z Funduszu Spójności, instrumentu CEF oraz kredytów Europejskiego Banku Inwestycyjnego.

A2 – przedłużenie ku wschodniej granicy i dobudowa pasów między Łodzią a Warszawą

Autostrada A2 ma dziś 588 km ciągłej jezdni od Świecka do Białej Podlaskiej. Aby domknąć korytarz do przejścia granicznego w Koroszczynie, GDDKiA przygotowuje dwa pododcinki: Biała Podlaska–Kijowiec (12 km) i Kijowiec–Dobryń (20 km). Procedura ZRID planowana jest na 2026 r., a oddanie do ruchu w latach 2028–2029. W obu przypadkach zaplanowano przekrój 2 × 2 z rezerwą pod trzeci pas oraz pełną infrastrukturę C-ITS.

Dużo bardziej kosztowna będzie rozbudowa 92-kilometrowej sekcji Łódź–Warszawa. Umowę na pierwszy fragment – 17 km od Grodziska Mazowieckiego do Konotopy – podpisano w II kw. 2024 r. Zadanie obejmuje dobudowę czwartego pasa na 89 km oraz wymianę nawierzchni w rejonie węzła Łódź Północ. Roboty przewidziano na lata 2025–2028 i będą prowadzone „pod ruchem”, z odcinkowym pomiarem prędkości i zasilaniem oświetlenia z fotowoltaiki oraz bateryjnych magazynów energii.

A1 – trzeci pas i integracja z przyszłą S10

Licząca 566,6 km autostrada A1 stanowi kręgosłup komunikacyjny północ–południe. Po zakończonej w 2023 r. przebudowie odcinka Tuszyn–Częstochowa łączna długość fragmentów 2 × 3 pasy przekroczyła 80 km. Kolejny etap to 35 km między Toruniem a Włocławkiem, które będą wspólne z planowaną drogą ekspresową S10. W lutym 2024 r. złożono wniosek o decyzję środowiskową; przetarg „projektuj i buduj” przewidziany jest na 2026 r., a termin ukończenia na 2030 r.

Prognozy natężenia (SDR) dla węzłów Łódź Południe–Piotrków Trybunalski wskazują, że bez dalszej rozbudowy do czterech pasów do 2035 r. trasa osiągnie poziom swobody E według HCM. Dlatego studium korytarzowe opracowane dla GDDKiA rekomenduje kolejne pasy i pełne wdrożenie systemu zarządzania ruchem RWMS.

A4 – modernizacja najdłuższej autostrady i koniec koncesji Katowice–Kraków

A4 biegnąca z Jędrzychowic do Korczowej liczy 669,3 km i jest fragmentem korytarza TEN-T Ren–Dunaj. Największym wyzwaniem pozostaje odcinek Katowice–Kraków (61 km), obsługiwany dotąd w formule koncesyjnej. Po jej wygaśnięciu w marcu 2027 r. GDDKiA przejmie zarządzanie i planuje przebudowę do 2 × 3 pasy z wymianą nawierzchni na mieszankę SMA.

Na Dolnym Śląsku w latach 2027–2031 zaplanowano modernizację 35 km Krzyżowa–Legnica, a w kolejnej fazie (2029–2034) 82 km do Wrocławia. Sekcje Brzęczkowice–Byczyna i Dulowa–Balice są w fazie projektowej, gdzie przewiduje się montaż bramek free-flow oraz punktów ładowania elektrycznych ciężarówek zgodnie z AFIR.

Autostrady regionalne A6, A8 i A18 – dostosowanie do przyszłego ruchu

Autostrada A6 (28,4 km) tworzy obwodnicę Szczecina i łączy się z niemiecką A11. W 2026 r. ma ruszyć budowa nowego węzła Kołbaskowo, likwidacja starego węzła DK13 oraz wzmocnienie mostów nad Odrą do nośności 115 kN/oś.

Autostradowa Obwodnica Wrocławia A8 (22,7 km) posiada dziś trzy pasy na odcinku Wrocław Północ–Wrocław Południe. Studium ruchowe przewiduje dobudowę czwartego pasa w latach 2030–2032, gdy SDR przekroczy 120 tys. poj./dobę. Plan obejmuje również system VSL i pasy włączania dla autobusów BRT.

A18 (76,5 km) została gruntownie zmodernizowana w latach 2020–2023. W 2028–2029 przewiduje się drugi etap obejmujący wymianę 11 km nawierzchni i budowę pasów awaryjnych na fragmencie Golnice–Krzyżowa.

A50 – zewnętrzna obwodnica Warszawy

A50 będzie południowym łukiem zewnętrznej Obwodnicy Aglomeracji Warszawskiej i ma mierzyć około 120 km. Dokumentacja STEŚ-R dla odcinka Dębsk–Odrzywoł trafiła do GDDKiA pod koniec 2023 r. Decyzja środowiskowa spodziewana jest w 2025 r., a przetarg w formule „projektuj i buduj” – na przełomie 2026/2027 r. Trasa powstanie w przekroju 2 × 3 pasy z rezerwą pod czwarty i systemem bramek typu free-flow. Po ukończeniu A50 łączna długość polskich autostrad osiągnie zakładane 2 100 km.

Kluczowe wyzwania na lata 2030+ – przepustowość i cyfryzacja sieci

Analizy GDDKiA wskazują, że do 2035 r. co trzeci kilometr autostrad będzie wymagał dobudowy kolejnych pasów, głównie na A1, A2 i A4. Strategia „Transport 2040” zakłada łączenie modernizacji z wdrożeniem inteligentnych systemów zarządzania ruchem (C-ITS), stacji ładowania o dużej mocy dla e-HGV i punktów tankowania wodoru 350 bar. Finansowanie ma pochodzić z nowej perspektywy UE 2028–2034, KPO oraz opłat e-TOLL.

Szacowany deficyt inwestycyjny w segmencie autostradowym to 140 mld zł, z czego 60% pochłoną projekty poszerzeniowe. Oznacza to, że po dokończeniu brakujących 150 km główny wysiłek inwestycyjny przeniesie się z budowy nowych korytarzy na modernizację i utrzymanie istniejącej infrastruktury.