Nowo uruchomiony, dwujezdniowy fragment drogi krajowej 19 na pograniczu polsko-białoruskim umożliwia płynne włączenie ruchu do trasy ekspresowej S19, która stanowi północny odcinek międzynarodowego korytarza Via Carpatia. Inwestycja, oddana ostatniego dnia 2025 roku, skraca czas przejazdu pomiędzy Kuźnicą a stolicą województwa podlaskiego, poprawia warunki dla transportu ciężkiego oraz zwiększa bezpieczeństwo na jednej z kluczowych arterii regionu.

Szczegóły inwestycji przy granicy

Całość nowo wybudowanego układu drogowego liczy 15,8 km. Pierwsze 5,3 km zaprojektowano w klasie GP (główna ruchu przyspieszonego) z nośnością 11,5 t/oś, co odpowiada standardom dla intensywnego ruchu towarowego. Kolejne 10,5 km spełnia parametry drogi ekspresowej – kierowcy mają do dyspozycji dwie jezdnie po dwa pasy oraz pas awaryjny. Koszt zadania zamknął się w 526,2 mln zł, finansowanych z budżetu państwa i środków unijnych instrumentu CEF „Łącząc Europę”.

Drogowcy przewidzieli dwa węzły: Kuźnica, obsługujący ruch z przejścia granicznego, oraz Sokółka Północ, który rozprowadza pojazdy w kierunku centrum powiatu. Na odcinku zastosowano nawierzchnię bitumiczną o zwiększonej odporności na koleinowanie, system monitoringu pogodowego oraz zintegrowane punkty SOS.

Dlaczego harmonogram pękł?

Prace budowlane rozpoczęły się w IV kw. 2022 r. i pierwotnie miały zakończyć się latem 2025 r. Półroczne przesunięcie terminu wynikało głównie z konieczności dodatkowego wzmocnienia gruntów torfowych występujących na pierwszych kilometrach od granicy. W miejscach o najniższej nośności zastosowano kolumny betonowe oraz warstwy geokompozytów, co podniosło koszt robót ziemnych o ok. 7 proc.

Drugim czynnikiem była przebudowa infrastruktury przejścia granicznego w Kuźnicy: wydłużono pasy odpraw dla pojazdów ciężarowych, zmodernizowano system ważenia dynamicznego oraz rozbudowano instalacje kontroli sanitarnej. Zmiany projektowe wymagały uzgodnień z Krajową Administracją Skarbową i Strażą Graniczną, a także zatwierdzenia tymczasowej organizacji ruchu dla pojazdów przekierowanych na drogi wojewódzkie.

Powiązania sieciowe i infrastruktura towarzysząca

Integralnym elementem projektu są dwa Miejsca Obsługi Podróżnych. Kompleks Wojnowce, zlokalizowany w pasie oddziaływania granicy, pełni funkcję bufora dla ciężarówek oczekujących na odprawę; przewidziano tam 600 stanowisk postojowych dla TIR-ów, 150 miejsc dla aut osobowych oraz wydzieloną strefę ADR dla pojazdów z materiałami niebezpiecznymi. Drugi obiekt, Popławce, obsługuje ruch wjeżdżający do Polski i zapewnia 220 stanowisk dla ciężarówek, 60 dla samochodów osobowych, 10 dla autobusów i 20 stanowisk ADR. Oba MOP-y otrzymały instalacje fotowoltaiczne, ładowarki dużej mocy dla pojazdów elektrycznych oraz separatory zanieczyszczeń, zgodnie z wymogami ochrony wód podziemnych.

Nowy odcinek integruje się z istniejącymi drogami wojewódzkimi łączącymi Sokółkę z Suwałkami i Augustowem, tworząc alternatywę dla obciążonej drogi krajowej 8. W dłuższej perspektywie połączenie będzie elementem spójnej sieci transportowej pomiędzy państwami bałtyckimi a środkową Europą.

Kolejne kilometry Via Carpatia w Podlaskiem

Równolegle trwają roboty na 12-kilometrowym fragmencie S19 Czarna Białostocka – węzeł Białystok Północ, wart 347,7 mln zł; wykonawca deklaruje ukończenie w IV kw. 2028 r. W 2026 r. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad zamierza uzyskać decyzje ZRID (zezwolenie na realizację inwestycji drogowej) dla odcinków Sokółka Północ – Czarna Białostocka oraz Białystok Północ – Dobrzyniewo, co łącznie doda ponad 45 km dwujezdniowej ekspresówki. Po zamknięciu wszystkich kontraktów kierowcy skorzystają z około 95 km nowoczesnych dróg w regionie, a cały podlaski ciąg S19 – liczący 175 km – stanie się najdłuższą ekspresówką na wschód od Wisły.

Z punktu widzenia gospodarki korzyści obejmują skrócenie czasu tranzytu towarów pomiędzy Litwą a Słowacją, odciążenie przeciążonych tras DK8 i DK66 oraz poprawę parametrów sieci TEN-T. Choć ruch graniczny z Białorusią pozostaje ograniczony, infrastruktura przygotowana jest na przyszłe odmrożenie wymiany handlowej i zwiększenie liczby odpraw celnych.