Tunel pod Odrą: inżynierskie wyzwanie dekady. Najdłuższa w Polsce przeprawa podziemna – pięciokilometrowy odcinek Zachodniej Obwodnicy Szczecina w ciągu trasy S6 – uzyskała komplet pozwoleń potrzebnych do rozpoczęcia zasadniczych robót, otwierając drogę do jednej z najważniejszych inwestycji komunikacyjnych ostatnich lat.

Kontekst administracyjny i prawny

Nowelizacja Prawa geologicznego i górniczego z 2023 r. sprawiła, że wszystkie tunele drogowe są w świetle przepisów wyrobiskami górniczymi. Dla odcinka pod Odrą kluczowe było podpisanie umowy o ustanowieniu użytkowania górniczego między Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad a samorządem województwa zachodniopomorskiego. Dokument określa m.in. zasady korzystania z górotworu, tryb nadzoru Wyższego Urzędu Górniczego i obowiązki inwestora w zakresie bezpieczeństwa. Dopiero po jego zatwierdzeniu można było złożyć projekt robót geologicznych i rozpocząć fazę przygotowawczą na placu budowy.

Przygotowania techniczne

Zaplecze budowy powstaje na wschodnim brzegu Odry w rejonie miejscowości Święta. Wykonawca kompletuje komorę startową o długości około 140 m i głębokości 25 m, w której zostanie zmontowana tarcza TBM o średnicy blisko 15 m. Maszyna najpierw wydrąży południową nawę, a po demontażu i ponownym montażu – północną. Szacuje się, że ponad 2 mln m³ urobku posłuży do budowy nasypów dalszych odcinków S6, ograniczając liczbę transportów po drogach lokalnych. Równolegle powstaje tymczasowa infrastruktura dojazdowa o nośności 50 t, ponieważ istniejące drogi gminne nie były przystosowane do ciężkiego sprzętu.

Harmonogram realizacji

Rozpoczęcie betonowania ścian szczelinowych komory startowej zaplanowano na wiosnę 2027 r. Montaż TBM nastąpi w pierwszej połowie 2028 r., a właściwe drążenie pod dnem rzeki ruszy w drugiej połowie tego roku. Przeprowadzenie jednej nawy potrwa około 18 miesięcy; po relokacji maszyny druga nawa będzie gotowa do 2031 r. Kolejne dwa lata zajmą instalacje systemów bezpieczeństwa, wykończenia oraz odbiory, tak aby cała Zachodnia Obwodnica Szczecina została udostępniona kierowcom w 2033 r.

Parametry techniczne

Projekt spełnia wymagania unijnej dyrektywy 2004/54/WE dotyczącej bezpieczeństwa w tunelach sieci TEN-T. Główne dane obiektu: - długość każdej nawy: 5 000 m - średnica zewnętrzna tuby: 14,9 m - grubość segmentów obudowy: 0,60 m - maksymalna głębokość konstrukcji: 51 m poniżej terenu - głębokość jezdni: 45 m - liczba przejść ewakuacyjnych: 19 - przewidywane ciśnienie hydrostatyczne: do 6 barów - moc systemu wentylacji: 2 × 3,5 MW - klasa odporności ogniowej obudowy: R240

Znaczenie dla układu komunikacyjnego regionu

Po zakończeniu inwestycji Zachodnia Obwodnica Szczecina przejmie znaczną część ruchu tranzytowego, redukując natężenie na śródmiejskich mostach nawet o 30%. Przepustowość nowego korytarza, według analiz Instytutu Badawczego Dróg i Mostów, wyniesie około 45 tys. pojazdów na dobę. Skróci się czas dojazdu z Polic do autostrady A6 i drogi S3, co poprawi obsługę portów w Szczecinie i Świnoujściu oraz zwiększy atrakcyjność stref przemysłowych w rejonie Polic. Finansowanie inwestycji pochodzi z Krajowego Funduszu Drogowego oraz środków programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko.