Na początku maja sieć urządzeń monitorujących prędkość w Polsce powiększyła się o cztery kolejne instalacje: dwa stacjonarne fotoradary na drogach krajowych o ograniczeniu do 50 km/h oraz dwa odcinkowe systemy kontroli na liczących ponad 10 km fragmentach tras szybkiego ruchu.
Nowe fotoradary na drogach krajowych
4 maja o godzinie 12:00 Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym (CANARD), będące częścią Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego, uruchomiło dwa urządzenia w miejscowościach o zwartej zabudowie. Pierwszy fotoradar stanął przy drodze krajowej 74 w Annopolu (woj. lubelskie), a drugi przy drodze krajowej 94 w Krępicach (woj. dolnośląskie). W obu punktach obowiązuje prędkość 50 km/h, co ma ograniczyć ryzyko wypadków na odcinkach, gdzie ruch tranzytowy przecina lokalną infrastrukturę pieszą i rowerową. Sprzęt pracuje w technologii 3D-radar, rozróżniając kategorie pojazdów i jednocześnie rejestrując kilka pasów ruchu, co znacząco utrudnia kierowcom ewentualne próby „maskowania” zbyt szybkiej jazdy.
Odcinkowe pomiary prędkości na kluczowych trasach
30 kwietnia, tuż przed długim weekendem majowym, aktywowany został system odcinkowego pomiaru prędkości (OPP) na 10,3-kilometrowym fragmencie autostrady A4 między węzłami Krzyżowa i Krzywa w kierunku Zgorzelca. Limit wynosi tam 110 km/h dla samochodów osobowych i 80 km/h dla pojazdów ciężarowych. Dwa dni później identyczna technologia zaczęła działać na ekspresowej S6 – pomiar obejmuje 12,2 km pomiędzy węzłami Dobrzyca i Stare Bielice (woj. zachodniopomorskie), z dopuszczalną prędkością 120 km/h dla aut osobowych i 80 km/h dla ciężarówek. OPP mierzy średnią prędkość, dzięki czemu kierowca nie uniknie mandatu, nawet jeśli zwolni wyłącznie w zasięgu pojedynczego urządzenia. Według statystyk CANARD wdrożenie podobnych systemów na trasach S8 i A1 obniżyło liczbę wypadków o ponad 40 %, co było kluczowym argumentem za kolejnymi instalacjami.
Bezpieczeństwo a statystyki – dlaczego sieć pomiarowa gęstnieje
Europejska Rada Bezpieczeństwa Transportu klasyfikuje prędkość jako czynnik przyczyniający się do co trzeciego śmiertelnego zdarzenia na drogach. W Polsce, według danych Komendy Głównej Policji, w 2023 r. nadmierna prędkość odpowiadała za 24 % wszystkich wypadków i niemal 800 ofiar śmiertelnych. CANARD zarządza dziś ponad 560 stacjonarnymi fotoradarami oraz 40 odcinkowymi pomiarami; plan rozbudowy na lata 2024–2026 przewiduje instalację kolejnych 100 urządzeń, z priorytetem dla dróg krajowych biegnących przez miejscowości oraz remontowanych fragmentów autostrad. Eksperci Instytutu Transportu Samochodowego podkreślają, że każde obniżenie średniej prędkości o 5 km/h zmniejsza ryzyko śmiertelnego wypadku nawet o 30 %, co przekłada się na znaczące korzyści społeczne i ekonomiczne.
Aktualna taryfa mandatów i zasady dla recydywistów
Za przekroczenie dozwolonej prędkości o 10 km/h grozi 50 zł mandatu i 1 punkt karny. Skala kar rośnie kaskadowo: 11–15 km/h to 100 zł i 2 punkty, 16–20 km/h – 200 zł i 3 punkty, 21–25 km/h – 300 zł i 5 punktów, 26–30 km/h – 400 zł i 7 punktów, 31–40 km/h – 800 zł i 9 punktów, 41–50 km/h – 1000 zł i 11 punktów, 51–60 km/h – 1500 zł i 13 punktów, 61–70 km/h – 2000 zł i 14 punktów, a powyżej 70 km/h – 2500 zł i 15 punktów. Kierowca, który w ciągu dwóch lat popełni drugi raz wykroczenie przekraczające prędkość o co najmniej 31 km/h, kwalifikuje się jako recydywista i podlega podwójnej stawce. Przekroczenie o ponad 70 km/h w warunkach recydywy oznacza mandat 5000 zł i utratę prawa jazdy na minimum trzy miesiące.
Jak przygotować się do jazdy w nowych realiach kontroli
Praktyka pokazuje, że świadomość lokalizacji urządzeń przekłada się na bardziej przewidywalne zachowanie kierowców. Dlatego przed wyruszeniem w trasę warto sprawdzić aktualną mapę CANARD, zaktualizować bazę fotoradarów w systemie infotainment lub legalnej aplikacji mobilnej oraz zweryfikować harmonogram robót drogowych, które mogą czasowo zmniejszać limity. W obszarach odcinkowych pomiarów najlepiej skorzystać z tempomatu adaptacyjnego, utrzymując stałą prędkość od startu do końca sekcji. Szczególną uwagę należy zwracać na tablice informacyjne – zgodnie z przepisami każde urządzenie musi być zapowiedziane odpowiednim znakiem D51a lub D51b. CANARD przypomina, że „bezpieczeństwo na drodze to wspólna odpowiedzialność”, a egzekwowanie limitów ma na celu przede wszystkim zmniejszenie liczby wypadków, a nie generowanie wpływów z mandatów.
